Uzmanlık

İcra ve İflas Hukuku

İcra ve iflas hukuku; alacakların tahsili, haciz işlemleri, ilamlı ve ilamsız icra takipleri, kambiyo senetlerine özgü takipler, tahliye takipleri, iflas, konkordato ve ihtiyati haciz gibi süreçleri kapsar. Bu süreçler çoğu zaman kısa sürelere ve şekli kurallara bağlıdır; ödeme emri, itiraz, haciz, iflas ve konkordato gibi aşamalarda zamanında ve doğru işlem yapılması gerekir. Büromuz hem alacaklı hem borçlu tarafında hizmet vermektedir.

Süreç: Takip Türü, Ödeme Emri ve Haciz

Alacak tahsilinde ilk ve en önemli aşama, doğru takip türünün belirlenmesidir. Alacak bir mahkeme kararına dayanıyorsa ilamlı takip; çek, senet veya bono gibi kambiyo senedine dayanıyorsa kambiyoya özgü takip; kira alacağı veya tahliye söz konusuysa kira takipleri gündeme gelir. Yanlış takip türü, takibin iptaline veya hak kaybına yol açabilir.

İcra takibi başlatıldıktan sonra borçluya ödeme emri gönderilir; borçlu, takip türüne göre belirli süreler içinde borca, faize, yetkiye veya imzaya itiraz edebilir. Süresinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. Haciz; banka hesapları, maaş, araç, taşınmaz, ticari mallar ve üçüncü kişilerdeki alacaklar üzerinde uygulanabilir.

İcra Takip Türleri

Alacağın dayanağına göre başvurulabilecek başlıca takip yolları:

  • İlamsız icra takibi: mahkeme kararına dayanmayan para alacakları (sözleşme, fatura, cari hesap)
  • İlamlı icra takibi: mahkeme kararı ve ilam niteliğindeki belgeler
  • Kambiyo senetlerine özgü takip: çek, bono ve poliçe — hızlı ve etkili tahsil
  • Kira alacağı ve tahliye takipleri
  • Rehnin ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip

İtiraz ve Dava Yolları

Borçlunun ödeme emrine itirazı hâlinde takip durur. Alacaklı, elindeki belgeye göre itirazın iptali davası açabilir veya itirazın kaldırılması yoluna başvurabilir; şartları oluştuğunda icra inkâr tazminatı da talep edilebilir.

Borçlu, borçlu olmadığını ileri sürüyorsa menfi tespit davası açabilir; icra tehdidi altında ödeme yapmışsa istirdat davası ile ödediğini geri isteyebilir. Bu davalarda sözleşme, faturalar, ödeme belgeleri ve ticari defterler önem taşır.

Haciz İşlemleri ve Borçlunun Korunması

Takibin kesinleşmesiyle borçlunun malvarlığı üzerinde haciz uygulanır; malvarlığının doğru araştırılması ve hacizlerin hukuka uygun yapılması tahsil kabiliyeti bakımından önemlidir. Maaş haczi ve üçüncü kişilere (banka, işveren) gönderilen haciz ihbarnameleri sık başvurulan yollardır.

Bazı mal ve haklar kanunen haczedilemez veya sınırlı haczedilebilir. Maaş, emekli maaşı, mesleki eşyalar ve temel yaşam eşyaları bakımından haczedilmezlik şikâyeti gündeme gelebilir; bu şikâyetlerde süreler ve malın niteliği önem taşır.

Satış, İhalenin Feshi ve Tasarrufun İptali

Haczedilen mallar satış (ihale) yoluyla paraya çevrilir; kıymet takdiri, ilan ve alacaklı sıralaması önemlidir. Usulsüz satışlara karşı ihalenin feshi davası, hatalı düzenlenen sıra cetveline karşı itiraz mümkündür.

Borçlunun alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla yaptığı devir, satış ve bağış işlemleri tasarrufun iptali davasına konu olabilir; bu davada mal kaçırma kastı, devir tarihi, bedel farkı ve taraf ilişkisi değerlendirilir.

İhtiyati Haciz

İhtiyati haciz, alacağın tahsilini güvence altına almak için borçlunun malvarlığına geçici olarak el konulmasını sağlayan etkili bir korumadır. Özellikle çek, senet, ticari alacak ve mal kaçırma ihtimalinin bulunduğu durumlarda gündeme gelir; alacağın varlığı, muacceliyet, yaklaşık ispat ve teminat değerlendirilir.

İflas ve Konkordato

Tacirler ve kanunda belirtilen kişiler bakımından şartları oluştuğunda iflas yoluna başvurulabilir; iflas, borçlunun malvarlığının tasfiyesiyle alacaklıların alacaklarının karşılanmasını amaçlar. İflasa karar verilmesi hâlinde alacaklıların alacaklarını iflas masasına kaydettirmesi gerekir.

Konkordato; borçlarını ödemekte güçlük çeken ancak faaliyetini sürdürebilecek borçlular için bir yeniden yapılandırma yoludur. Geçici ve kesin mühlet, konkordato projesi, alacaklılar toplantısı ve mahkeme onayı temel aşamalardır; süreç hem borçlu hem alacaklılar bakımından dikkatle takip edilmelidir.

İcra ve İflas Hukuku Alanında Sunduğumuz Hizmetler

Alacaklı ve borçlu tarafında başlıca hizmetlerimiz:

  • İlamsız, ilamlı ve kambiyo senetlerine özgü icra takipleri
  • Çek-senet alacaklarının tahsili; kira alacağı ve tahliye takipleri
  • İtirazın iptali ve kaldırılması; menfi tespit ve istirdat davaları
  • İhtiyati haciz talepleri ve haciz işlemlerinin yürütülmesi
  • Maaş haczi, üçüncü kişilere haciz ihbarnamesi ve satış süreçleri
  • İhalenin feshi, sıra cetveline itiraz ve tasarrufun iptali davaları
  • Rehnin/ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipler
  • İflas davaları, konkordato ve borç yapılandırma; masaya alacak kaydı

Bu içerik yalnızca hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Sıkça Sorulan Sorular

İcra ve İflas Hukuku

Ödeme emrinin türüne göre itiraz süresi genellikle yedi gündür ve bu süre kaçırılırsa takip kesinleşir. Borca itirazınız varsa süresi içinde itiraz etmeniz; itirazdan önce de belgenin dayanağını incelemeniz gerekir.

Hayır. Ücretin kural olarak en fazla dörtte biri haczedilebilir. Emekli maaşı ise borçlunun onayı olmadıkça kural olarak haczedilemez (SGK prim borçları gibi istisnalar saklıdır).

Kambiyo senedine dayalı özel takip yoluna başvurulabilir. Senedin geçerlilik şartlarını taşıyıp taşımadığının incelenmesi, doğru takip türünün seçilmesi bakımından önemlidir.