Uzmanlık

Miras Hukuku

Miras hukuku; kişinin ölümüyle malvarlığının mirasçılara geçmesini, mirasçıların hak ve yükümlülüklerini, vasiyetname, miras sözleşmesi, saklı pay, tenkis, mirasın reddi, tereke tespiti ve mirasçılar arasındaki uyuşmazlıkları kapsar. Aile ilişkilerinin iç içe geçtiği bu alanda, mirasçılık durumunun doğru tespiti, terekenin eksiksiz araştırılması ve varsa muris muvazaası veya saklı pay ihlali iddialarının hukuki zeminde değerlendirilmesi büyük önem taşır.

Süreç: Mirasçılık Belgesi, Tereke ve Paylaşım

Süreç, miras bırakanın vefatıyla mirasçıların tespiti ve terekenin belirlenmesiyle başlar. Mirasçıların ve miras paylarının gösterildiği mirasçılık belgesi (veraset ilamı) alınır; nüfus kayıtları, aile bağları, sağ kalan eşin durumu ile altsoy, üstsoy ve yan soy mirasçılar değerlendirilir.

Tereke, miras bırakanın geride bıraktığı malvarlığı ve borçların tamamıdır; taşınmazlar, araçlar, banka hesapları, şirket hisseleri, ziynet ve alacaklar buna dâhildir. Mirasçılar malları anlaşarak paylaşabilir; anlaşma sağlanamazsa dava yoluna başvurulur. Davalarda çoğu zaman keşif ve bilirkişi incelemesi yapılır.

Yasal Mirasçılık ve Saklı Pay

Kanun, mirasçıları zümre sistemine göre belirler; sağ kalan eş, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişen oranlarda pay alır. Altsoy, sağ kalan eş ve belirli hâllerde anne-baba saklı paylı mirasçıdır ve miras bırakan bu payları ortadan kaldıracak tasarrufta bulunamaz.

Saklı payın ihlali hâlinde tenkis davası açılır. Bu davada miras bırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalar, terekenin değeri, saklı pay oranları ve tasarruf edilebilir kısmın aşılıp aşılmadığı hesaplanır.

Muris Muvazaası ve Tapu İptali

Miras bırakanın bazı mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla taşınmazını satış gibi göstererek gerçekte bağışlaması hâlinde muris muvazaası gündeme gelir ve tapu iptal ve tescil davası açılabilir. Satış bedelinin gerçekliği, miras bırakanın ekonomik durumu, devralanla ilişkisi, devir tarihi ve tanık beyanları önem taşır.

Miras bırakanın sağlığında yaptığı işlemlerde ayırt etme gücünün bulunmadığı iddia ediliyorsa, ehliyetsizlik nedeniyle işlemin iptali istenebilir; sağlık raporları, hastane kayıtları ve işlem tarihi değerlendirilir.

Vasiyetname ve Miras Sözleşmesi

Vasiyetname düzenlenmişse sulh hukuk mahkemesinde açılması gerekir; içeriğin yerine getirilmesi için tenfiz işlemleri yapılır. Şekil şartlarına aykırılık, ayırt etme gücünün bulunmaması, hata, hile veya korkutma hâlinde vasiyetnamenin iptali istenebilir.

Resmî şekle tabi miras sözleşmeleri, mirastan feragat sözleşmeleri ve kanunda öngörülen ağır sebeplerle mirastan çıkarma da bu alanın konularıdır. Bu işlemlerde tarafların iradesi, şekil şartları ve saklı pay sonuçları dikkatle değerlendirilir.

Mirasın Reddi ve Denkleştirme

Mirasçılar, miras bırakanın borçlarından sorumlu olmak istemiyorsa kanuni süre içinde mirası reddedebilir; terekenin ölüm tarihinde açıkça borca batık olması hâlinde hükmen ret ileri sürülebilir. Bu nedenle miras bırakanın borç durumu hızlıca araştırılmalıdır.

Miras bırakanın sağlığında bazı mirasçılara yaptığı kazandırmalar (taşınmaz devri, para yardımı, evlilik yardımı) paylaşımda denkleştirmeye konu olabilir. Ölünceye kadar bakma sözleşmeleri de gerçek bir bakım ilişkisine dayanmıyorsa uyuşmazlık doğurabilir.

Taşınmaz Paylaşımı, Ecrimisil ve İstihkak

Miras kalan taşınmazlarda anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası ile aynen taksim veya satış yoluyla paylaşım yapılır. Bir mirasçının taşınmazı tek başına kullanması veya kira gelirini paylaşmaması hâlinde diğer mirasçılar ecrimisil talep edebilir.

Terekeye ait bir malın mirasçı olmayan kişide bulunması hâlinde miras sebebiyle istihkak davası açılabilir. Miras kalan şirket hisseleri, banka hesapları, araçlar ve menkul kıymetler de malvarlığı araştırmasıyla birlikte paylaşıma konu olur.

Yabancılık Unsuru Taşıyan Miras Uyuşmazlıkları

Miras bırakanın veya mirasçıların yabancı olması, miras mallarının yurt dışında bulunması ya da yabancı ülkede düzenlenmiş vasiyetname bulunması hâlinde milletlerarası miras hukuku gündeme gelir. Uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme, yabancı belgelerin geçerliliği, apostil, tercüme ve tanıma-tenfiz süreçleri değerlendirilir.

Miras Hukuku Alanında Sunduğumuz Hizmetler

Miras süreçlerinde başlıca hizmetlerimiz:

  • Mirasçılık belgesi alınması, iptali veya düzeltilmesi; terekenin tespiti
  • Mirasın reddi ve hükmen ret süreçleri
  • Muris muvazaası, tapu iptal-tescil ve ehliyetsizlik nedeniyle iptal davaları
  • Tenkis davaları ve saklı pay uyuşmazlıkları
  • Vasiyetnamenin açılması, tenfizi ve iptali; miras sözleşmesi uyuşmazlıkları
  • Ortaklığın giderilmesi, taşınmaz paylaşımı ve ecrimisil davaları
  • Miras sebebiyle istihkak; mirastan feragat ve çıkarma; denkleştirme
  • Şirket hisseleri, banka hesapları ve malvarlığı araştırması; yabancılık unsurlu miras

Bu içerik yalnızca hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut olaya ilişkin hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Miras Hukuku

Mirasın reddi, kural olarak mirasçının mirasçılığı öğrenmesinden itibaren üç ay içinde mahkemeye başvurularak yapılır. Terekenin borca batık olduğu açıkça belliyse hükmen ret gündeme gelebilir; somut durum değerlendirilmelidir.

Devrin gerçekte bağış olduğu ve mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıdığı iddia ediliyorsa muris muvazaası davası; saklı payın ihlali söz konusuysa tenkis davası açılabilir. İki dava birlikte de görülebilir.

Mirasçılar paylaşımda anlaşamazsa, ortaklığın giderilmesi davası ile taşınmazın aynen bölünmesi veya satılarak bedelinin paylaştırılması sağlanır.